Điểm mới dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 133/2016/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 133/2016/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, sau gần một thập kỷ áp dụng. Dự thảo được xây dựng theo hướng tinh gọn, chuẩn hóa dữ liệu kế toán và phù hợp hơn với xu hướng chuyển đổi số. Bài viết dưới đây của iHOADON sẽ tổng hợp ngắn gọn những điểm mới đáng chú ý nhất của dự thảo này. Cùng tìm hiểu nhé.

1. Tổng quan cấu trúc dự thảo thông tư thay thế Thông tư 133/2016/TT-BTC 

Cấu trúc dự thảo thông tư thay thế Thông tư 133/2016/TT-BTC 

Dự thảo thông tư thay thế thông tư 133/2016/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa gồm 06 Chương, 25 Điều và 03 Phụ lục hướng dẫn chi tiết. 

+ Chương I quy định chung về phạm vi, đối tượng áp dụng, lựa chọn chế độ kế toán và tổ chức bộ máy kế toán.

+ Chương II về chứng từ kế toán

+ Chương III về tài khoản kế toán

+ Chương IV về sổ kế toán

+ Chương V (11 Điều) về báo cáo tài chính

+ Chương VI về tổ chức thực hiện, chuyển đổi số dư. 

+ Ba phụ lục đi kèm hướng dẫn chi tiết về hệ thống tài khoản, báo cáo tài chính và cách chuyển đổi số dư khi thay đổi chế độ kế toán áp dụng.

2. 4 Điểm mới dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 133/2016/TT-BTC 

Tổng hợp điểm mới dự thảo thông tư thay thế Thông tư số 133/2016/TT-BTC 

2.1 Đối tượng áp dụng và quyền lựa chọn chế độ kế toán

Theo Điều 2 dự thảo, Thông tư 133/2016/TT-BTC hiện hành sẽ được thay thế bằng quy định áp dụng cho nhóm doanh nghiệp này thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế theo pháp luật hỗ trợ. Doanh nghiệp nhà nước và đơn vị có lợi ích công chúng theo pháp luật chứng khoán không thuộc đối tượng áp dụng.

Điều 3 dự thảo cho phép doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, nhưng phải áp dụng nhất quán trong một năm tài chính. 

Nếu chuyển trở lại áp dụng theo thông tư mới này, việc chuyển đổi phải thực hiện từ đầu năm tài chính của năm thay đổi. Trường hợp trong năm không còn thuộc đối tượng áp dụng, doanh nghiệp vẫn tiếp tục chế độ đang thực hiện đến hết năm tài chính hiện tại.

2.2 Hệ thống tài khoản kế toán giảm từ 49 xuống còn 22 tài khoản

Đây là một trong những thay đổi được chú ý nhiều nhất. Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC hiện hành, danh mục tài khoản cấp 1 gồm 49 tài khoản, xây dựng trên nền Thông tư 200/2014/TT-BTC. Dự thảo gộp các tài khoản có cùng bản chất kinh tế (như hàng tồn kho, các khoản phải trả, phải nộp khác) để rút gọn còn 22 tài khoản tổng hợp theo Phụ lục I.

Doanh nghiệp vẫn được chủ động mở tài khoản chi tiết, sửa đổi tên, số hiệu hoặc kết cấu tài khoản để phục vụ yêu cầu quản lý, miễn bảo đảm phân loại đúng bản chất kinh tế, không trùng lặp đối tượng và không làm thay đổi chỉ tiêu trình bày trên báo cáo tài chính. 

Dự thảo cũng hướng dẫn đơn giản hơn với một số nghiệp vụ như khoản hỗ trợ của Nhà nước, ghi nhận cổ tức, lợi nhuận được chia trước và sau ngày đầu tư.

2.3 Điểm mới về hệ thống báo cáo tài chính

Theo Điều 15 dự thảo, hệ thống báo cáo tài chính gồm báo cáo tình hình tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và bản thuyết minh báo cáo tài chính, áp dụng theo Phụ lục II.

So với quy định hiện hành tại Thông tư 133/2016/TT-BTC, dự thảo không còn quy định mẫu biểu riêng cho doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục, đồng thời chỉ giữ 01 mẫu báo cáo tình hình tài chính trình bày theo tính thanh khoản giảm dần, bỏ cách phân loại ngắn hạn, dài hạn theo từng khoản mục như trước. Số lượng chỉ tiêu trên báo cáo cũng được cắt giảm, cách lập đơn giản hơn. 

Đáng chú ý, dự thảo bỏ yêu cầu doanh nghiệp phải lập và gửi thêm bảng cân đối tài khoản khi nộp báo cáo tài chính cho cơ quan thuế, giúp giảm thủ tục hành chính. Doanh nghiệp nhỏ và vừa không được tự ý bổ sung, sửa đổi chỉ tiêu trên mẫu biểu; nếu có vướng mắc thì báo cáo Bộ Tài chính để được hướng dẫn.

2.4 Chứng từ kế toán và tổ chức bộ máy kế toán

Theo Điều 7 dự thảo, doanh nghiệp được tham khảo hệ thống biểu mẫu chứng từ tại Phụ lục I kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC để vận dụng, đồng thời được tự thiết kế hoặc sửa đổi, bổ sung biểu mẫu phù hợp đặc điểm hoạt động, miễn tuân thủ Điều 16 Luật Kế toán và bảo đảm chứng từ phản ánh đầy đủ, trung thực, dễ kiểm tra, đối chiếu.

Về tổ chức bộ máy kế toán, Điều 5 dự thảo quy định doanh nghiệp có trách nhiệm tổ chức bộ máy kế toán và được quyết định công tác kế toán tại đơn vị trực thuộc, phù hợp đặc điểm hoạt động và không trái quy định pháp luật.

3. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước khi dự thảo được ban hành

Doanh nghiệp cần chuẩn bị dõi sát tiến trình ban hành để chuyển đổi kịp thời khi quy định mới có hiệu lực

Dù vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến và chưa thay thế chính thức Thông tư 133/2016/TT-BTC, các đơn vị kế toán nên chủ động rà soát lại hệ thống tài khoản, biểu mẫu chứng từ và quy trình lập báo cáo tài chính hiện tại để sẵn sàng chuyển đổi khi quy định mới có hiệu lực. 

Việc chuyển đổi số dư từ 49 tài khoản cũ sang 22 tài khoản mới đòi hỏi bộ phận kế toán phải đối chiếu kỹ từng khoản mục, tránh sai lệch số liệu giữa hai hệ thống. 

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nên theo dõi hướng dẫn tại Phụ lục III về cách chuyển đổi số dư tài khoản khi thay đổi chế độ áp dụng, vốn được ban hành kèm theo dự thảo để hỗ trợ quá trình chuyển tiếp diễn ra thuận lợi, hạn chế gián đoạn công tác kế toán trong giai đoạn giao thời.

Song song đó, phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử đang sử dụng cũng cần được cập nhật kịp thời để tương thích với hệ thống tài khoản và biểu mẫu báo cáo tài chính mới, bảo đảm dữ liệu kế toán luôn chính xác, minh bạch và dễ đối chiếu với cơ quan thuế.

Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 133/2016/TT-BTC thể hiện rõ định hướng tinh gọn, chuẩn hóa chế độ kế toán cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nổi bật ở việc rút gọn hệ thống tài khoản, đơn giản hóa báo cáo tài chính và trao quyền chủ động nhiều hơn cho doanh nghiệp trong tổ chức công tác kế toán. Các đơn vị liên quan nên theo dõi sát tiến trình ban hành chính thức để chuẩn bị chuyển đổi kịp thời khi quy định mới có hiệu lực.

Đăng ký dùng thử miễn phí hóa đơn điện tử iHOADON TẠI ĐÂY

✅ iHOADON chuyên gia cao cấp về hóa đơn điện tử

✅ Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí: 

- Miền Bắc: Hotline: 19006142 - Tel/Zalo: Ms. Hằng  0911 876 893  /  Ms. Yên 0914 975 209 

- Miền Nam: Hotline: 19006139 - Tel/Zalo: Ms Thơ 0911 876 900/ Ms. Thùy 0911 876 899 

iHOADON chuyên gia cao cấp về hóa đơn điện tử

HopLTT